Αριστοκράτες της Γης και Κοσμοπολίτες
«Οι αστοί υπάρχουν μόνον ως ένα υπόβαθρον, επί του οποίου κείμενες διαφορίζονται η Αριστοκρατία και ο Κλήρος, τάξεις οι οποίες συνειδητοποιούν βιωματικώς και εμπράκτως την υπεροχήν τους. Έτσι ήρχισεν ένας αγών για την συλλογικήν κυριαρχίαν και ισχύ, ήτοι για την εξουσία και τον κρατικόν έλεγχον. Εν μέσω αυτού του αγώνος η αστική «Τρίτη Τάξη», που εξεπροσώπει την οικιστική παγίωση, την πόλη και το εμπόριον θα επεζήτει την απαγκίστρωση και απελευθέρωσή της από την ύπαιθρο, η οποία διαχρονικώς εξεπροσωπείτο από τις δύο αρχέγονες κυρίαρχες τάξεις.
«Κοσμόπολη και επαρχία – με αυτές τις βασικές έννοιες κάθε τεχνικού πολιτισμού εμφανίζεται ένα εντελώς νέο μορφολογικό πρόβλημα της ιστορίας, το οποίον εμείς οι σημερινοί άνθρωποι ζούμε ακριβώς τώρα, δίχως να έχουμε κατανοήσει έστω εκ του μακράν την εμβέλειά του. Αντί ενός κόσμου, μια πόλη, ένα σημείον στο οποίον συγκεντρούται ολόκληρος η ζωή ευρυτέρων περιοχών, ενώ η υπόλοιπος χώρα αποξηραίνεται. Aντί ενός ευμόρφου και συμφυoύς με την γην λαού, ένας νέος νομαδικός τύπος, ένα παράσιτον, ο κάτοικος της μεγαλουπόλεως, ο καθαρός ρεαλιστής, ο άνθρωπος των πραγματικών δεδομένων, χωρίς παράδοση, που εμφανίζεται ως μια αμόρφως κυμαινομένη μάζα, άθρησκος, ευφυής, άγονος, με βαθείαν αντιπάθεια προς τον αγροτικόν κόσμον (και δη προς την ανωτάτη μορφή του, τους ευγενείς γαιοκτήμονες της υπαίθρου), δηλαδή ένα τεράστιον βήμα προς το μη οργανικό, προς το τέλος.
Μετά τις Συρακούσες, την Αθήνα, την Αλεξάνδρειαν, έρχεται η Ρώμη. Μετά την Μαδρίτη, τους Παρισίους, το Λονδίνο ακολουθούν το Βερολίνο και η Νέα Υόρκη. Μοίρα ολόκληρων χωρών είναι να καταστούν επαρχία, αν δεν ευρίσκονται στον κύκλον ακτινοβολίας μιας από αυτές τις πόλεις, όπως τότε η Κρήτη και η Μακεδονία και σήμερον ο σκανδιναβικός Βορράς. Άλλοτε ο αγών για την σύλληψη της ιδέας μιας εποχής διεδραματίζετο (επί τη βάσει μεταφυσικών παγκοσμίων προβλημάτων με λατρευτικόν και δογματικόν χαρακτήρα) μεταξύ του γηίνου πνεύματος του αγροτικού κόσμου (Ευγενείς και Ιερατείον) και του «κοσμικού» πνεύματος των πατρικίων των παλαιών, μικρών και περιφήμων πόλεων της πρωίμου δωρικής και γοτθικής περιόδου. Τέτοιοι ήσαν οι αγώνες για την θρησκεία του Διονύσου –λόγου χάριν υπό τον τύραννο Κλεισθένη τον Σικυώνιο– και για την Μεταρρύθμιση, στις πόλεις της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και στους πολέμους των Ουγενότων.
Αλλά όπως αυτές οι πόλεις τελικώς νίκησαν την ύπαιθρο (καθαρώς την πόλη υπενθυμίζει η συνείδηση περί του κόσμου, που είχε τόσον ο Παρμενίδης όσον και ο Καρτέσιος), έτσι τις νικά και η κοσμόπολη.»