Μια ματιά στο παρελθόν του ΚΚΕ δείχνει ότι στους προκατόχους του Κουτσούμπα ως επικεφαλής χρημάτισαν: οπορτουνιστές, μπέκροι, καταχραστές και σεχτιστές. Έτσι λένε οι ίδιοι οι κομμουνιστές που καθαίρεσαν τους δέκα από τους δεκαέξι πρώην Γενικούς Γραμματείς! Ένας μάλιστα εκτελέσθηκε στη Σοβιετική Ένωση.
ΣΕΚΕ – πρώιμη εποχή
Νίκος Δημητράτος (Νοέμ. 1918–1922): Διεγράφη ως οπορτουνιστής και καιροσκόπος, κυρίως επειδή πίστευε ότι το ΚΚΕ έπρεπε να απαρνηθεί τον επαναστατικό χαρακτήρα του και υποστήριξε την θέση της «μακράς νομίμου υπάρξεως», με την μετατροπή του σε μεταρρυθμιστικό κόμμα.
Γιάννης Κορδάτος (Φεβρ.–Νοέμ. 1922): Αποχώρησε από το μόλις μετονομασμένο ΚΚΕ, διαφωνώντας με τις επίσημες – έπειτα από την πλήρη ευθυγράμμιση αυτού με τις αποφάσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς – θέσεις στο Μακεδονικό ζήτημα, για να διαγραφεί οριστικά το 1927.
Νίκος Σαργολόγος (Νοέμ. 1922–Σεπτ. 1923): Το 1924 η Κομμουνιστική Διεθνής έδωσε 7.500 δολάρια στο Σαργολόγο για την ενίσχυση του ΣΕΚΕ. Εκείνος μαζί με την Γερμανίδα σύζυγό του που ήταν Γραμματέας της Διεθνούς, κράτησαν τα χρήματα και συνεργάστηκαν με την κυβέρνηση, δίνοντας πληροφορίες για το κόμμα. Τελικά οι κρατικές αρχές τους έδωσαν άδεια και έφυγαν για την Αμερική.
Θωμάς Αποστολίδης (Σεπτ. 1923–Δεκ. 1924): Κατά την διάρκεια της ηγεσίας του σημειώθηκαν σκληρές εσωκομματικές συγκρούσεις με αιχμή το Μακεδονικό ζήτημα. Ο Αποστολίδης, μαζί με Κορδάτο και Σταυρίδη, ήταν ο πυρήνας των στελεχών που χαρακτήρισαν ανεδαφική την θέση για «Ενιαία Ανεξάρτητη Μακεδονία» και υπερασπίστηκαν τον ελληνικό χαρακτήρα της περιοχής. Οι θέσεις του στάθηκαν αφορμή για την καθαίρεσή του. Διεγράφη από το κόμμα για αντικομματική στάση.
Μετονομασία σε ΚΚΕ
Παντελής Πουλιόπουλος (Δεκ. 1924–Σεπτ. 1925) Ως Τροτσκιστής διαφώνησε με την γραμμή του Στάλιν, απομακρύνθηκε και, μαζί με τον Γιατσόπουλο, στις 25 Σεπτεμβρίου 1927 διαγράφηκαν επίσημα από το κόμμα σαν Λικβινταριστές, αφού εξέδωσαν και κυκλοφόρησαν την μπροσούρα «Νέο Ξεκίνημα». Ο Λικβινταρισμός αποτέλεσε τάση που πρέσβευε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επιβεβλημένο να εγκαταλείπεται η επαναστατική τακτική και να προκρίνονται νόμιμες μορφές αγώνα στα πλαίσια του αστικού καθεστώτος.
Λευτέρης Σταυρίδης (Σεπτ. 1925–Σεπτ. 1926): Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1926, ο Σταυρίδης εκλέχθηκε βουλευτής του ΚΚΕ στην Καβάλα. Ωστόσο δύο χρόνια αργότερα, το 1928, διαγράφηκε με την κατηγορία της «φιλοαστικής παρέκκλισης». Το 1958 επί κυβερνήσεως Καραμανλή, έγινε σύμβουλος στο υπουργείο Προεδρίας μέχρι το 1964.
Παστιάς Γιατσόπουλος (Σεπτ. 1926–Μάρτ. 1927): Στο τρίτο Τακτικό Συνέδριο του ΚΚΕ ο Γιατσόπουλος απομακρύνθηκε από την θέση του Γραμματέα της Κ.Ε. και διαγράφηκε τον Σεπτέμβριο του 1927, με ολόκληρη την τροτσκιστική κίνηση, ως Λικβινταριστής.
Ανδρόνικος Χαϊτάς (Μάρτ. 1927–Νοέμ. 1931): Τον Ιανουάριο του 1931 οι Χαϊτάς, Ευτυχιάδης, Κολοζώφ και άλλα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ, θα συλληφθούν από την κυβέρνηση Βενιζέλου, θα καταδικαστούν σε τρία χρόνια φυλάκιση και έναν χρόνο εκτόπιση. Τον Απρίλιο του 1931 ο Χαϊτάς μαζί με άλλα οκτώ στελέχη του ΚΚΕ θα αποδράσουν, και θα καταφύγουν στην Σοβιετική Ένωση. Εκτελέστηκε το 1936 κατά την διάρκεια των σταλινικών εκκαθαρίσεων, λόγω των φιλικά προσκείμενων στις θέσεις του Νικολάι Μπουχάριν, απόψεών του.
Νίκος Ζαχαριάδης (Νοέμ. 1931–1936/1945–1956): Ο περιβόητος ηγέτης που καθαίρεσε τον Βαφειάδη από Αρχηγό του Δ.Σ. και ανέλαβε ο ίδιος, τελικά το 1956, ως αποτέλεσμα και της αποσταλινοποίησης στην ΕΣΣΔ και με παρέμβαση του ΚΚΣΕ και άλλων κομμουνιστικών και εργατικών κομμάτων της ανατολικής Ευρώπης, στην έκτη Πλατιά Ολομέλεια, ο Ζαχαριάδης καθαιρέθηκε από την ηγεσία του ΚΚΕ ως «σεχταριστής».
Ανδρέας Τσίπας (Ιούλ. 1941–Σεπτ. 1941): Ήταν σλαβόφωνος και «σλαβομακεδόνας». Τον Δεκέμβριο του 1941 αντικαταστάθηκε στην θέση του Γραμματέα από τον Γιώργη Σιάντο. Απομακρύνθηκε από κάθε υπεύθυνη καθοδηγητική θέση γιατί, παρά το ανεπτυγμένο ιδεολογικοπολιτικό του επίπεδο, παραβίαζε θεμελιώδεις συνωμοτικούς κανόνες και ήταν εθισμένος στο αλκοόλ. Μετά την καθαίρεσή του ως στοιχείου λούμπεν, μετακινήθηκε στη Σόφια.
Γιώργης Σιάντος (Ιαν. 1942–1945): Ο Σιάντος ανέλαβε, λόγω της απουσίας του Ζαχαριάδη, και παρέδωσε την ηγεσία με την επιστροφή του. Δεν καθαιρέθηκε μεν, αλλά λίγα χρόνια μετά τον θάνατό του, το ΚΚΕ υπό τον Νίκο Ζαχαριάδη διακήρυξε πως ο Σιάντος ήταν πράκτορας της Ιντέλλιτζενς Σέρβις, δίχως όμως να φανερώσει στοιχεία. Το 1957, ένα χρόνο μετά την καθαίρεση του Ζαχαριάδη, το ΚΚΕ αποκατέστησε τη μνήμη του.
Απόστολος Γκρόζος (1956): Το 1956, μετά την καθαίρεση του Ζαχαριάδη, έγινε Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ. Πέθανε το 1981 στο Βουκουρέστι, όπου ζούσε ως πολιτικός πρόσφυγας.
Κώστας Κολιγιάννης (1956–1972): Κατά την δωδέκατη Ολομέλεια της Κ.Ε. του ΚΚΕ, στο Βουκουρέστι το 1968, ο φιλοσοβιετικός Κολιγιάννης και η ομάδα του κατάφεραν να επικρατήσουν, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί το κόμμα σε κρίση και τελικά διάσπαση και να δημιουργηθεί το ΚΚΕ Εσωτερικού από τους διαφωνούντες. Το 1972 έχοντας πια χάσει τον έλεγχο του κόμματος, εξαναγκάστηκε σε παραίτηση «λόγω ασθένειας». Η 17η Ολομέλεια της ΚΕ, που μάλιστα έγινε εν απουσία του, τον Δεκέμβριο του 1972, εξέλεξε ως αντικαταστάτη του τον Χαρίλαο Φλωράκη.
Χαρίλαος Φλωράκης (1972–1989): Εμβληματική μορφή του ΚΚΕ, απόφοιτος της σχολής πολέμου της Μόσχας και παρασημοφορημένος με τα παράσημα «Τάγμα του Λένιν», «Φιλία των Λαών», «Καρλ Μαρξ», «Τάγμα Δημητρώφ» και του απενεμήθη και το Βραβείο Ειρήνης Λένιν. Δεν καθαιρέθηκε, αντίθετα εγκαθίδρυσε το ΚΚΕ στην Ελλάδα.
Γρηγόρης Φαράκος (1989–1991): Αξιωματούχος του Δ.Σ., δεν καθαιρέθη, παραιτήθηκε και ασχολήθηκε με συγγραφή βιβλίων.
Αλέκα Παπαρήγα (1991–2013) Η μακροβιότερη αρχηγός κόμματος μετά τη μεταπολίτευση, καθώς συμπλήρωσε είκοσι δύο συνεχή χρόνια στην θέση αυτή.