Για 530 χρόνια οι Σερραίοι βρίσκονταν υπό τον αβάσταχτο τουρκικό ζυγό. Έγιναν αρκετές απόπειρες αποτίναξης του ζυγού, αλλά η εκδίωξη των δυναστών ήταν ένα εγχείρημα αρκετά δύσκολο, κυρίως λόγω της γεωγραφικής θέσης της πόλης. Οι Σέρρες βρίσκονταν ανάμεσα στα τρία βασικά στρατιωτικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: της Κωνσταντινούπολης, της Θεσσαλονίκης και του Μοναστηρίου. Οι κάτοικοι των Σερρών συμμετείχαν σε πολλές επαναστάσεις, μεταξύ των οποίων και η εθνεγερσία του 1821 με τη συμβολή του Εμμανουήλ Παπά.
Η ώρα της λευτεριάς ήρθε για τις Σέρρες στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο. Από τις 24 μέχρι και τις 28 Ιουνίου του 1913 έλαβαν χώρα συγκρούσεις μεταξύ Βούλγαρων και Ελλήνων μέσα στις Σέρρες. Την 28η Ιουνίου οι Βούλγαροι βλέποντας ότι έχαναν την πόλη, άρχισαν να την πυρπολούν κατόπιν σχετικής εντολής που είχαν λάβει («ἐάν αἱ Σέρραι ἤθελε φανἧ ὃτι ἐχάνοντο διά τούς Βουλγάρους, αὗται ἒπρεπε να καταστραφοὗν»). Στις 29 Ιουνίου η έβδομη Μεραρχία με επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Σωτήλη, εισήλθε πανηγυρικά στην πόλη των Σερρών. Ήταν πια επίσημο: οι Σερραίοι απελευθερώθηκαν και το μεγάλο τους όνειρο είχε επιτέλους γίνει πραγματικότητα!
O ελληνικός στρατός όμως που μπήκε στην πόλη των Σερρών, αντίκρισε ένα αποτρόπαιο θέαμα. Οι Βούλγαροι, πριν αποχωρήσουν, είχαν προβεί σε ολική πυρπόληση και δολοφονία μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Το γεγονός αυτό εξαγριώνει τους Έλληνες, με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο Α’ να αναφέρει χαρακτηριστικά σε επιστολή του: «Η πόλις των Σερρών δεν υπάρχει πλέον παρά εις τον γεωγραφικόν χάρτην…».
Ο Γάλλος δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής Jean Leune, αναφερόμενος στην καταστροφή των Σερρών, αναφέρει σε άρθρο του: «Την περασμένη Παρασκευή το πρωί ένα μικρό απόσπασμα πεζικού–ιππικού και πυροβολικού των Βουλγάρων άρχισε να βομβαρδίζει τον άμαχο πληθυσμό των Σερρών. Αφού κατέστρεψαν την πόλη αυτοί οι «γενναίοι» άνδρες, μπήκαν μέσα και έσφαξαν τον πληθυσμό. Ως και ο υποπρόξενος της Αυστρίας μαζί με την οικογένεια του εσύρθησαν στα βουνά και γλίτωσαν μόνο αφού πλήρωσαν λύτρα τριακόσιες τουρκικές λίρες.».