Η αρχηγός της αντιπολίτευσης στην Ισλανδία τάσσεται κατά της ένταξης της χώρας της στην Ε.Ε., υποστηρίζοντας ότι δεν θα λύσει κανένα οικονομικό πρόβλημα, ούτε θα ενισχύσει την ασφάλεια (την οποία το ισλανδικό κράτος έχει βασίσει στο ΝΑΤΟ και στους Αμερικάνους παρ’ όλα αυτά)…, υποστηρίζοντας το «ΟΧΙ» στο επικείμενο δημοψήφισμα (προγραμματισμένο για τις 29 Αυγούστου) για την επανέναρξη των ενταξιακών συνομιλιών.
Η Γκούντρουν Χαφσταϊνσντότιρ, πρόεδρος του «Κόμματος της Ανεξαρτησίας» (το οποίο είναι το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης), υποστηρίζει μεν τη στενή συνεργασία με την Ε.Ε. σε ζητήματα κυρώσεων, ενεργειακής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, αλλά επισήμανε πως η εισχώρηση της Ισλανδίας στην Ε.Ε. (ή αλλιώς στη δράκα των τοκογλύφων των Βρυξελλών) «δεν αποτελεί λύση»! «Η Ε.Ε. δεν υποκαθιστά το ΝΑΤΟ και η ένταξη στην Ε.Ε. δεν είναι μια μαγική ασπίδα ενάντια στον γεωπολιτικό κίνδυνο», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το δημοψήφισμα αφορά αποκλειστικά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ενώ οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα χρειαστεί δεύτερη λαϊκή έγκριση. Η Ισλανδία είχε αποχωρήσει από τις προηγούμενες συνομιλίες το 2013, μετά την άνοδο μιας τότε ευρωσκεπτικιστικής κυβέρνησης.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 44,5% των Ισλανδών σκοπεύει να ψηφίσει «ναι» στην επανέναρξη των συνομιλιών, ενώ το 39,4% δηλώνει αντίθετο και το 14,6% παραμένει αναποφάσιστο. Παρά ταύτα, η πλειοψηφία των πολιτών εξακολουθεί να αντιτίθεται στην πλήρη ένταξη στην Ε.Ε. Ο υπουργός Οικονομικών Ντάντι Μαρ Κριστόφερσον, υπέρμαχος του «ναι», υπογράμμισε στο Reuters ότι η ένταξη στην Ε.Ε. είναι… «ζωτικής σημασίας για την προστασία της Ισλανδίας από εξωτερικές πιέσεις και για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ζωής, που συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα παγκοσμίως».
Οι απειλές του Αμερικάνου προέδρου Trump αναφορικά με τη Γροιλανδία, η οποία γειτνιάζει με την Ισλανδία στην Αρκτική, αποτέλεσαν αφορμή για μία από τις πιο έντονες διατλαντικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων χρόνων. Ο Κριστόφερσον θεωρεί ότι τα γεγονότα αυτά καταδεικνύουν τη μεταβολή της γεωπολιτικής ισορροπίας.
Οικονομία και αλιεία
Αναφερόμενη στην οικονομία, η Χαφσταϊνσντότιρ τόνισε ότι το υψηλό κόστος ζωής αντικατοπτρίζει δομικά προβλήματα που η ένταξη στην Ε.Ε. δεν θα μπορούσε να επιλύσει. Η Ισλανδία, ως μια αγορά μικρή και απομονωμένη (και με περιορισμένο ανταγωνισμό σε βασικούς κλάδους όπως τα τρόφιμα και η στέγαση), αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια υψηλό πληθωρισμό και επιτόκια, ιδιαίτερα μετά την επιδημία του ιού COVID–19.
Η αλιεία, ο τουρισμός και το αλουμίνιο αποτελούν κεντρικούς πυλώνες της οικονομίας και της εθνικής ταυτότητας της χώρας. Εκφράζεται η (εύλογη) ανησυχία ότι η συμμετοχή στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική της Ε.Ε. θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των ισλανδικών υδάτων σε ξένους στόλους. «Η αλιεία βρίσκεται στο DNA μας, είναι κομμάτι της ανεξαρτησίας μας. Είναι εντελώς απαράδεκτο να μοιραστούμε τα αλιεύματά μας με άλλες χώρες. Δεν θα το δεχτούμε ποτέ αυτό!», κατέληξε η Χαφσταϊνσντότιρ.