Διάφορα αφιερώματα, απόψεις και λίβελοι κυκλοφορούν ελεύθερα από όλες τις κατευθύνσεις για τον ηγέτη του πρώιμου ιρλανδικού αντάρτικου του IRA, Michael Collins. Ο Collins αποτελούσε μια ένδοξη ιστορική φιγούρα για πολλούς ανθρώπους και κόμματα της Ιρλανδίας, όπου οι περισσότεροι από αυτούς ακόμα διψούν να ληστέψουν για τον εαυτό τους την κληρονομιά του, ή στην περίπτωση της ξενόδουλης και τραπεζοκίνητης άρχουσας αστικής τάξης της Ιρλανδίας, να τον οικειοποιηθούν για τους αρρωστημένους στόχους τους. Πάντα αγνοώντας πως ο ίδιος δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος στρατιωτικός και οργανωτής επαναστάσεων, αλλά ταυτόχρονα ένας διανοούμενος πατριώτης ηγέτης.
Στην Ιρλανδία πολλοί γνωρίζουν τις ιστορίες της ζωής του Collins, την συμμετοχή του στην Εξέγερση του Πάσχα, την ηγεσία του στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και το πιο αμφιλεγόμενο, την υπογραφή της Αγγλο-Ιρλανδικής Συνθήκης. Όμως αυτό που ξεχνούν όλοι αυτοί οι επιτήδειοι μύστες της επανάστασης είναι το λαμπρό ιδεολογικό έργο του Collins.
Το δοκίμιο «The Path to Freedom» που δημοσιεύτηκε το 1922. Το έργο αυτό, το οποίο είναι μια απάντηση – χαστούκι προς τον κύριο Éamon de Valera και στο λανθασμένο αίσθημα κατά της συνθήκης, ασκεί μια πολεμική που είναι δυσάρεστη σε όλους αυτούς που το βρίσκουν εύκολο να διαλαλούν σε τι είναι κατά ενώ καταστρέφουν περιουσίες εργατών, και ντρέπονται να πουν σε τι είναι υπέρ. Φυσικά, πρέπει να αναγνωστεί στην αγγλική γλώσσα, ή σε κάποια αξιόπιστη μετάφραση, και όχι σε κάποιο λογοκριμένο μεταφρασμένο κατασκεύασμα των εχθρών του.
Σύμφωνα με τις τελευταίες ενότητες του βιβλίου του που ονομάζονται: «distinctive culture», «building up Ireland» και «freedom within grasp», εκεί ο Collins μας δείχνει την οικονομική του διορατικότητα, παρ’ ότι ήταν ένας αστός πατριώτης με γνωρίσματα εθνικισμού, όπου πετυχαίνει μια ισορροπία μεταξύ της ιδέας για το αθάνατο έθνος του και μιας πρακτικότητας που χρειάζεται γερά νεύρα για να πραγματοποιηθεί.
Τα τελευταία διακόσια χρόνια, το Ηνωμένο Βασίλειο της Βρετανίας ήθελε την Ιρλανδία για τους δικούς του οικονομικούς σκοπούς, όπως και για να ικανοποιήσει την θέληση για περαιτέρω κατακτήσεις. Στο σήμερα η Ιρλανδία και η Ιρλανδικότητα είναι απλώς άλλο ένα θύμα των ανίερων πρακτικών της νέας τάξης πραγμάτων. Για παράδειγμα, μια παρέλαση για την Ημέρα του Αγίου Πατρικίου έχει μεταλλαχθεί τόσο βάρβαρα όπου οι ξένοι αλλόθρησκοι έποικοι, τα ορφανά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Σουλτάνου, χρειάζονται μόνο την συμμετοχή σε αυτήν πλέον για να θεωρηθούν πως έχουν «Ιρλανδικό αίμα» και «Ιρλανδική κουλτούρα».
Οικονομικά δεν υπάρχει ανεξαρτησία στην Ιρλανδία, καθώς η ίδια εξακολουθεί να βρίσκεται στο έλεος των καπρίτσιων των απάτριδων ξένων και των απέραντων κεφαλαίων τους. Οι ίδιοι οι Ιρλανδοί εκπαιδεύονται για να εξυπηρετούν αυτές τις σκιώδεις οντότητες που δεν τους γνωρίζουν και τους μισούν πραγματικά, ενώ είναι πέρα για πέρα εχθρικοί προς τα συμφέροντα της αυτόχθονος Ιρλανδικής φυλής.
Ενώ οι σημερινοί πολιτικοί εθνοπροδότες της χώρας εκείνης είναι απόλυτα ευτυχισμένοι με αυτή την κατάσταση, ο ίδιος ο Collins έβαλε το μυαλό του στο παρελθόν της Ιρλανδίας για να βρει την απάντηση στα προβλήματα της. Κοίταξε στο παρελθόν για το τι σημαίνει να είναι κάποιος Ιρλανδός για να μπορέσει να καταλάβει την ουσία του αληθινού Ιρλανδικού τρόπου ζωής που είχε διαστρεβλωθεί από αιώνες απάτριδης κυριαρχίας.
Ο Collins αμφισβητούσε σαφώς την ιδέα πως το Ρωμαϊκό Κράτος αντιπροσώπευε την πολιτική αποθέωση του αρχαίου κόσμου. Πίστευε πως ο αρχαίος Ιρλανδικός νόμος Brehon είχε όλη την πολυπλοκότητα και την επιμέλεια του Ρωμαϊκού δικαίου, και ενώ η αρχαία Ρώμη χρειαζόταν μια ισχυρή κεντρική εξουσία για να εφαρμόσει τους νόμους της, ο νόμος του Brehon επιβίωσε για χιλιετίες μέσα σε ένα πολύ πιο αποκεντρωμένο σύστημα. Διότι η μεταστροφή από την λατρεία των Ιρλανδικών Θεών προς τον Χριστιανισμό επηρέασε ελάχιστα τους νόμους του Brehon. Ο Collins ήθελε οι Ιρλανδοί να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση για τις ρίζες τους, λέγοντας πως είχαν ένα πολιτικό και οικονομικό σύστημα που ήταν διαφορετικό από το Βρετανικό ή το Ρωμαϊκό, και στην ουσία ήταν κατάλληλο για τις ανάγκες τους.
Ταυτόχρονα έλεγε πως είναι στο χέρι των Ιρλανδών να το έχουν ξανά, λέγοντας για μια πραγματική δημοκρατική βάση για το οικονομικό σύστημα. Διότι κάθε ελεύθερη αγορά ανταλλαγής, όπου κάθε φυλή και έθνος είναι σκλαβωμένο στο να υπηρετεί την κάθε ψυχοπαθή διαστροφή των απάτριδων δυναστών, είναι δημοκρατία. Ο Collins, άσχετα αν δεν μπόρεσε να φτάσει σε αυτό το ιδεολογικό στάδιο, οραματιζόταν μια οικονομία που πραγματικά ταίριαζε στον τοπικό χαρακτήρα της φυλής του, και όχι έναν χυδαίο καπιταλισμό ούτε έναν εκφυλιστικό κομμουνισμό, αλλά το ένα και μοναδικό σύστημα όπου κυριολεκτικά στην εξουσία θα ήταν η Ιρλανδική φυλή.
Ταυτόχρονα ο Collins ήθελε να κάνει ένα σαφές βήμα μακριά από την αηδιαστική εκβιομηχάνιση που είχε έρθει με τον εκσυγχρονισμό του Ηνωμένου Βασιλείου. Ήθελε να αποφύγει την ακραία ανισότητα πλούτου όπου οι αυτόχθονες μοχθούν σκλαβωμένοι, ενώ η απρόσωπη κλίκα ξένων απάτριδων καρπώνεται τα οφέλη στην πολυτέλεια. Ο Collins επιθυμούσε η Ιρλανδική εργασία να είναι ικανή να παίξει τον ρόλο που της ανήκει βοηθώντας στη διαμόρφωση του Έθνους. Με το «The Path to Freedom» έθιξε την σύγκρουση μεταξύ εργατικού και χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Γνώριζε ενστικτωδώς ότι η εργασία μέσω της εθνικής παραγωγικής δύναμης πρέπει να κατέχει την προνομιακή της θέση στο να είναι στην υπηρεσία της Ιρλανδίας.
Αυτό που ακόμα εντυπωσιάζει μέχρι και σήμερα στο «The Path to Freedom» είναι η αξιοσημείωτη συνέπεια που υπάρχει στην Ιρλανδική Εθνικιστική του σκέψη. Ο Collins συμφωνεί πλήρως με τον μεγαλύτερο μέντορα του, τον Arthur Griffith, όπου ο ίδιος έγραψε και μίλησε πολύ για την ανάπτυξη της παραγωγικής δύναμης της Ιρλανδίας. Απέρριπτε την λεγόμενη πολιτική οικονομία η οποία ενδιαφέρεται μόνο για την ανταλλάξιμη αξία πραγμάτων χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα και τις παραγωγικές δυνάμεις του Έθνους, και δεν αναγνωρίζει την αρχή της Εθνικότητας, ούτε λαμβάνει υπόψη την ικανοποίηση των συμφερόντων της.
Αυτή του η συνέπεια δίνει μόνο περισσότερες αποδείξεις για την πίστη του στις ανάγκες του Ιρλανδικού Έθνους. Αντιθέτως οι ιδέες όπου δημιουργήθηκαν από κάθε μορφής φιλελευθερισμούς είναι απολύτως ξένες για τις ανάγκες της Ιρλανδίας. Αν και ορισμένοι από τους ήρωες του έθνους εκείνου μπορεί να ασχολήθηκαν με την αριστερή θεωρία, η γενική τάση της σκέψης του Collins ήταν πάντα προς μια Εθνικιστική προστατευτική οικονομία.
Στο «The Path to Freedom» υπάρχει πλούτος ιδεών, ιστορικών, οικονομικών και πολιτικών. Το δοκίμιο μας δίνει την ευκαιρία να δημιουργήσουμε και να εμπλακούμε σε ένα θετικό όραμα για την εκάστοτε πατρίδα μας. Ο Collins μας δείχνει μια πορεία προς τα εμπρός, όσο ατελής και αν είναι. Πολέμησε για την Ιρλανδική ελευθερία όσο κανένας άλλος, και κανένας εθνοπροδότης δεν μπορεί να τολμήσει να του ασκήσει την παραμικρή κριτική χωρίς να έχει πρώτα καταφέρει να τον ξεπεράσει σε πράξεις.
Ο ίδιος έγραψε κάποτε:
«Είμαστε ελεύθεροι να διορθώσουμε αυτά τα πράγματα. Η πλήρης ελευθερία – αυτό που αντιπροσωπεύει στη Ιρλανδική μας φαντασία – δεν μπορεί να αποκτηθεί αν δεν έχουμε εμποτίσει ολόκληρο τον λαό μας με την Ιρλανδική επιθυμία. Μόνο τότε θα είμαστε άξιοι της πλήρους ελευθερίας.».
Οι Εθνικιστές και οι αυτόχθονες της Ιρλανδίας, όπως και οι Εθνικιστές της Ευρώπης, συμφωνούν ολόψυχα με αυτό το καθήκον, το οποίο αναλαμβάνει να ξεπεράσει κάθε φορά μια νέα γενιά Εθνικιστών.
του Μ. Β.