Το 1931 ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος της Ιστορίας Oswald Spengler εξέδωσε το έργο με τον τίτλο «Άνθρωπος και Τεχνολογία». Από το κείμενο αυτό και το παρακάτω: «(…)Ήδη ο κίνδυνος είναι τόσο μεγάλος, για κάθε άτομο, κάθε τάξη, κάθε λαό, ώστε το να αγκαλιάσουμε οποιαδήποτε ψευδαίσθηση θα ήταν απαράδεκτο. Ο χρόνος δεν μπορεί να σταματήσει. Δεν τίθεται το ερώτημα μιας συνετής υποχώρησης ή μιας σοφής αποκήρυξης. Μόνο ονειροπόλοι πιστεύουν ότι υπάρχει διέξοδος. Η αισιοδοξία είναι δειλία…».
Σαφώς και το παραπάνω απόσπασμα θα μπορούσε να κριθεί σαν ένα κήρυγμα πεσιμισμού, σαν ένα σάλπισμα ηττοπάθειας. Όμως δεν είναι έτσι, αφού το χρέος στέκει τελικά δια τους «νουν έχοντας» πάνω από την οποιαδήποτε σκοπιμότητα. Εάν ο αγώνας για Ιδέες και Ιδανικά είχε πάντα σαν τελικό του σκοπό αποκλειστικά και μόνον την νίκη, τότε δεν θα ήταν αγώνας για μια ιδέα, αλλά… επένδυση. Επιπλέον, είναι σημαντικό να λεχθεί ότι το έργο αυτό του Spengler αναφέρεται εις την παρακμή της Δύσεως, δηλαδή, εις την παρακμή του Δυτικού φαουστιανού πολιτισμού, για να χρησιμοποιήσω τους όρους που χρησιμοποιεί ο Γερμανός φιλόσοφος της Ιστορίας, και γνώμη μου αποτελεί αφ’ ενός μεν ότι δεν πρέπει να θεωρείται ο φαουστιανός δυτικός πολιτισμός σαν η φυσική συνέχεια του Ελληνικού πολιτισμού, αφ’ ετέρου δε στην πράξη έχω την πεποίθηση ότι οι Έλληνες δεν έχουν άμεση σχέση με αυτόν τον πολιτισμό, παρ’ όλο το γεγονός ότι επιφανειακά έτσι φαίνεται να είναι.
Με δύο λόγια, το χρέος και το καθήκον στέκει σε όλες τις περιπτώσεις πάνω από την οποιαδήποτε πρόγνωση και επιπλέον ο Ελληνισμός των ημερών μας δεν νομίζω ότι ήλθε η ώρα να παρακμάσει, αφού ακόμη μέχρι σήμερα στην πραγματικότητα δεν έχει ακμάσει. Πρέπει στο σημείο αυτό να τονισθεί ακόμη ότι θα ήταν μέγα λάθος να θεωρήσουμε το οποιοδήποτε βιβλίο σαν το φως της γνώσεως, το οποίο λύνει κάθε πρόβλημα. Μια επιπόλαιη μελέτη του σίγουρα είναι επικίνδυνη για τον αδαή, αφού δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το οποιοδήποτε βιβλίο και η οποιαδήποτε από καθ’ έδρας κριτική απέχει πολύ από την σκληρή πραγματικότητα της ζωής.
Όμως αναμφισβήτητα ο Spengler υπήρξε ένας γενναίος και μεγάλος του πνεύματος. Σε μια εποχή, στις αρχές της δεκαετίας του ’20 που όλοι πίστευαν ότι ο μπολσεβικισμός θα κυριαρχήσει στην Ρωσία για τους επόμενους αιώνες, ο Spengler προέβλεπε ότι η ψυχή της Ρωσίας ανήκει στον Dostoyevsky και ο μπολσεβικισμός θα καταρρεύσει. Είναι σημαντικό επίσης να λεχθεί ότι περιγράφοντας το στάδιο του Δυτικού Φαουστιανού πολιτισμού, την επιρροή του οποίου μοιραία δέχεται και η χώρα μας, ο Spengler όριζε την περίοδο από το 1800 έως το 2000 σαν την εποχή, στην διάρκεια της οποίας τα λαϊκά στρώματα θα μετατραπούν μέσα στις μεγαλουπόλεις σε μια κοσμοπολίτικη άμορφη μάζα. Το επόμενο στάδιο εξελίξεως του πολιτισμού της Δύσεως το βλέπει σαν την εποχή του Καισαρισμού κατά την οποία το χρήμα, το διεθνές χρηματιστηριακό κεφάλαιο δηλαδή, θα ηττηθεί και θα παραχωρήσει την θέση του σε δεσποτικές εξουσίες με χαρακτήρα πρωτόγονο στην πολιτειακή τους δομή. Σε αυτήν ακριβώς την εποχή, που κατά την πρόβλεψή του ζούμε και την οποία καθορίζει από το 2000 έως το 2200, πιστεύει ότι θα επέλθει και η αποσύνθεση της εθνικής ταυτότητος των λαών και η μετατροπή τους σε έναν άμορφο πληθυσμό.
Προβλέπει, με άλλα λόγια, με την φιλοσοφική του σκέψη και την ανάλυση και όχι προφητεύει, αυτό που συμβαίνει σήμερα, δηλαδή την περίφημη «παγκοσμιοποίηση», που όμως είναι αμφίβολο εάν αφορά όλους τους λαούς και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι αφορά ως προς την αποτελεσματικότητά της το δικό μας έθνος. Είναι βέβαιον όμως, σύμφωνα με την σκέψη του πάντοτε, ότι αφορά άμεσα τους λαούς, που βρίσκονται στο επίκεντρο του τεχνικού φαουστιανού δυτικού πολιτισμού. Το θέμα βεβαίως δεν κλείνει εδώ και αυτό που είναι το πλέον ουσιώδες είναι εάν οι Έλληνες έχουν μια θέση στον πολιτισμό του μέλλοντος και ποιος θα είναι αυτός.