Το 168 π. Χ. οι Ρωμαίοι υπό τον στρατηγό τους Αιμίλιο Παύλο, νίκησαν τους Μακεδόνες στην μάχη της Πύδνας και υπέταξαν τη Μακεδονία. Το 167 π. Χ. ένας ρωμαιόφιλος στρατιωτικός της Αχαϊκής Συμπολιτείας, ο Καλλικράτης ο Αχαιός, παρέδωσε στους Ρωμαίους χίλιους από τους πιο εξέχοντες πολίτες της. Μετά από 17 χρόνια αιχμαλωσίας ξαναγύρισαν στην πατρίδα τους, από τους χίλιους όμως μόνον τριακόσιους, γιατί οι άλλοι είχαν πεθάνει. Τελικά ο Καλλικράτης ο Αχαιός πέθανε και την εξουσία στη Συμπολιτεία την ανέλαβαν οι αντιρωμαϊκοί που κήρυξαν πόλεμο στη Σπάρτη.
Η Σπάρτη είχε έριδες με την Αχαϊκή Συμπολιτεία και ζήτησε βοήθεια από τη Ρώμη. Οι Ρωμαίοι στην αρχή δεν φάνηκαν πρόθυμοι επειδή είχε κηρυχτεί ο Γ’ Ρωμαιο–Καρχηδονιακός Πόλεμος, και επίσης ήταν σε εξέλιξη το κίνημα του Ανδρίσκου στη Μακεδονία. Παρ’ όλα αυτά έστειλαν πρέσβεις στη Συμπολιτεία και της ζήτησαν να αποχωρήσουν από αυτή η Κόρινθος, ο Ορχομενός και άλλες πόλεις. Οι Αχαιοί δεν δέχτηκαν. Κατόπιν αυτού μια πρώτη σύγκρουση έγινε στη Σκάρφεια, όπου ο αρχηγός των Αχαιών Κριτόλαος, έπαθε πανωλεθρία και ο αρχηγός των Ρωμαίων, Μέττελος, προχώρησε ακάθεκτος προς τη Πελοπόννησο. Μετά τον θάνατο του Κριτόλαου, στρατηγός στη Συμπολιτεία αναγορεύθηκε ο Διαίος, που μισούσε βαθύτατα τους Ρωμαίους.
Η μάχη
Ο Διαίος έκανε μεγάλες αλλαγές στο στρατό της Συμπολιτείας. Απελευθέρωσε χιλιάδες δούλους, μάζεψε δυο χιλιάδες ελαφρά οπλισμένους πολεμιστές και 500 ιππείς. Ο Ρωμαίος στρατηγός Μόμμιος είχε 23.000 πεζούς και 3.500 ιππείς. Οι δυο στρατοί κατευθύνθηκαν προς τη Λευκόπετρα της Κορίνθου το 146 π. Χ., ο Διαίος έταξε το αριστερό του καλύπτοντας το στα τείχη της Κορίνθου. Στο κέντρο έταξε τη φάλαγγα των σαρισσοφόρων και στο δεξιό κέρας λίγους ιππείς.
Ο Μόμμιος έταξε τις λεγεώνες του στο κέντρο και τους ιππείς του στο αριστερό κέρας. Την πρώτη μέρα κανείς από τους δυο στρατούς δεν έκανε κίνηση. Το βράδυ όμως ο Διαίος έκανε μια επιτυχημένη καταδρομική επιχείρηση κατά των Ρωμαίων. Όμως οι Ρωμαίοι παρά τον πανικό τους, τους απέκρουσαν. Το επόμενο πρωί οι Ρωμαίοι επιτέθηκαν με το πεζικό τους εναντίον των Ελλήνων σαρισσοφόρων. Οι Έλληνες όμως κατάφεραν να κρατήσουν τους Ρωμαίους. Δεκάδες επιθέσεις των Ρωμαίων κατέληξαν σε αποτυχία. Όσο τα πλευρά των Ελλήνων ήταν καλυμμένα, οι Ρωμαίοι δεν μπορούσαν να διασπάσουν τη φάλαγγα τους. Ο Μόμμιος διέταξε τότε το ιππικό του να επιτεθεί. Οι Έλληνες και πάλι συγκράτησαν τους Ρωμαίους, όμως η αριθμητική υπεροχή των τελευταίων ανάγκασε τους Έλληνες ιππείς να υποχωρήσουν. Έτσι έπεσε και το ελληνικό κέντρο ηρωικά μαχόμενο. Η νίκη των Ρωμαίων ήταν ολοκληρωτική.
Μετά τη μάχη
Μετά την πανωλεθρία της Συμπολιτείας στη Λευκόπετρα, οι Αχαιοί σκορπίστηκαν πανικόβλητοι στην Πελοπόννησο, αναζητώντας καταφύγιο ο καθένας στη γενέτειρά του. Ακόμη και ο στρατηγός Δίαιος, ίσως κυριευμένος από τον πανικό της στιγμής, κατέφυγε στην ιδιαίτερη πατρίδα του και αφού θανάτωσε τη γυναίκα του, αυτοκτόνησε. Είναι σχεδόν σίγουρο πως, εάν κατά την οπισθοχώρηση επέλεγε να κλειστεί πίσω από τα τείχη της Κορίνθου με όσα στρατεύματα του είχαν απομείνει, θα μπορούσε να κερδίσει χρόνο δίνοντας συνέχεια στον πόλεμο. Το αποτέλεσμα της ήττας θα ήταν και πάλι αναπόφευκτο, όμως έτσι θα είχαν την δυνατότητα διαπραγμάτευσης ευνοϊκότερων όρων.
Ο Μόμμιος, μετά τη νίκη, οδήγησε τις λεγεώνες στην Κόρινθο, απέφυγε όμως να εισβάλει στην πόλη, φοβούμενος ενδεχόμενη ενέδρα των Αχαιών. Τα ρωμαϊκά στρατεύματα παρέμειναν στρατοπεδευμένα εκεί για τρεις μέρες. Η πολιορκία που ακολούθησε ήταν σφοδρή και βάναυση. Ο Ρωμαίος ύπατος, αφού διέταξε να εκτελεστούν όσοι άντρες βρίσκονταν στη πόλη, να πωληθούν οι γυναίκες και τα παιδιά ως δούλοι, μαζί με αυτούς και οι δούλοι της Κορίνθου, αδιάφορο αν ήταν απελεύθεροι ή όχι. Διάλεξε τα καλύτερα αριστουργήματα της κορινθιακής τέχνης και τα έστειλε στη Ρώμη. Τέλος η πόλη παραδόθηκε στις φλόγες.
Αντίθετα με την τύχη της Μακεδονίας την επαύριο της ήττας του Ανδρίσκου, η Αχαϊκή Συμπολιτεία δεν μετατράπηκε σε ρωμαϊκή επαρχία. Αυτό έγινε μόνο πολύ αργότερα. Η Κόρινθος όμως κηρύχθηκε ager publicus (ήτοι δημόσια ρωμαϊκή γη) ώστε να αποτραπεί η ανοικοδόμησή της. Μόλις εκατό χρόνια αργότερα ανοικοδομήθηκε, κάνοντας τη Κόρινθο μια από τις πλέον «ευνοημένες» πόλεις της Ελλάδος από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες.







