Ο Pierre Joseph Proudhon υπήρξε πασίγνωστος αναρχικός φιλόσοφος, τυπογράφος στο επάγγελμα. Ήταν σοσιαλιστής, και από τους πρώτους που αυτοχαρακτηρίστηκε αναρχικός. Δυστυχώς, όμως, για τους «αναρχικούς» των ημερών μας, ο θεμελιωτής της ιδεολογίας που ισχυρίζονται ότι έχουν, είχε διατυπώσει ορισμένες άκρως «ρατσιστικές» απόψεις για τους υποσαχάριους αφρικανούς και τους εβραίους. Επιπλέον, είχε συγγράψει και μερικά άκρως επιθετικά κείμενα εναντίον του φεμινισμού (τα οποία θα εξετάσουμε σε επόμενο άρθρο).
Έχει μείνει η μνημειώδης φράση του, ότι η ιδιοκτησία είναι κλεψιά, η οποία εμπεριέχεται στο πρώτο του μεγάλο του έργο «Περί ιδιοκτησίας», που εκδόθηκε το 1840. Η έκδοση του βιβλίου προσέλκυσε το ενδιαφέρον των γαλλικών αρχών, αλλά προκάλεσε και την κριτική του Marx, ο οποίος ξεκίνησε να αλληλογραφεί με τον συγγραφέα. Οι δυο άντρες αλληλοεπηρεάστηκαν. Συναντήθηκαν στο Παρίσι κατά την διάρκεια της εξορίας του Marx. Η φιλία τους τελικά έληξε, όταν ο Marx απάντησε στο «Σύστημα οικονομικών αντιθέσεων ή η φιλοσοφία της αθλιότητας» του Proudhon με το προκλητικά τιτλοφορημένο «Η αθλιότητα της φιλοσοφίας». H διαμάχη μετατράπηκε σε πηγή ρήξης μεταξύ των αναρχικών και των μαρξιστικών τάσεων της Πρώτης Διεθνούς.
Ο Proudhon προτιμούσε την δράση μέσα από τα εργατικά σωματεία και τους εργατικούς συνεταιρισμούς, όπως και την ατομική εργατική και αγροτική ιδιοκτησία, από την κοινωνικοποίηση της γης και των χώρων εργασίας. Πίστευε ότι η σοσιαλιστική επανάσταση μπορούσε να επιτευχθεί με ειρηνικό τρόπο. Προσπάθησε ανεπιτυχώς να δημιουργήσει μια εθνική τράπεζα, η οποία θα χρηματοδοτείτο από τον φόρο εισοδήματος σε καπιταλιστές και μετόχους. Παρομοίως κατά κάποιον τρόπο με μια πιστωτική ένωση, θα παρείχε άτοκα δάνεια.
O Stewart Edwards, εκδότης μιας συλλογής των έργων του Γάλλου φιλοσόφου, τόνιζε: «Τα ημερολόγια του Proudhon αποκαλύπτουν ότι είχε σχεδόν παρανοϊκά αισθήματα μίσους ενάντια στους Εβραίους, κάτι κοινό στην Ευρώπη εκείνη την εποχή. Το 1847 σκέφτηκε να εκδόσει ένα άρθρο ενάντια στην εβραϊκή φυλή, την οποία έλεγε πως μισούσε. Το σχεδιαζόμενο αυτό άρθρο θα ζητούσε την εκδίωξη των Εβραίων από την Γαλλία…Ο Εβραίος είναι ο εχθρός της ανθρώπινης φυλής. Αυτή η φυλή πρέπει να σταλθεί πίσω στην Ασία, ή να εξολοθρευτεί. Ο Heine, ο Weil και άλλοι είναι απλώς μυστικοί πράκτορες. Oι Rothschild, Crιmieux, Marx, Fould, κακοί, χολερικοί, πικροί άνθρωποι, που μας μισούν».
Ο καθηγητής Ιστορίας Salwyn Schapiro έγραψε και αυτός το 1945 σχετικά με το ίδιο ζήτημα: «Ο Proudhon είχε την τάση, μοιραία αντισημιτική, να βλέπει στους Εβραίους την κύρια πηγή των δεινών του έθνους, και να τους συνδέει με άτομα και ομάδες που μισούσε. Ο αντισημιτισμός, πάντα και παντού τεστ φυλετικών διακρίσεων, με τον διαχωρισμό του της ανθρωπότητας σε δημιουργικές και στείρες φυλές, οδήγησε τον Proudhon να θεωρεί τον νέγρο σαν τον κατώτερο στην φυλετική ιεραρχία. Κατά την διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου ήταν με το μέρος των Νοτίων, οι οποίοι, επέμενε, δεν είχαν τελείως λάθος που ήθελαν να διατηρήσουν την δουλεία. Οι νέγροι, σύμφωνα με τον Proudhon, ήταν μια κατώτερη φυλή, ένα παράδειγμα της ύπαρξης ανισότητας ανάμεσα στις φυλές της ανθρωπότητας».







