Aπό την Πτώση ακόμη της Πόλεως το Ελληνικό Έθνος είχε βαθιά ριζωμένο στην ψυχή του και στην ιστορική του συνείδηση το όνειρο της ελευθερίας και ελευθερία για τους Έλληνες στα χρόνια τα πικρά της σκλαβιάς σήμαινε όχι απλά αποτίναξη του βάρβαρου καθεστώτος της τουρκοκρατίας, αλλά την Αναγέννηση της Ελληνικής Αυτοκρατορίας της Πόλεως των Κωνσταντίνων.
Μύθοι και θρύλοι και προφητείες για τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά, οι προφητείες του Αγαθάγγελου και τα λόγια τα φλογερά του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού θέριεψαν μέσα στην ψυχή του Λαού μας την ελπίδα για την μεγάλη επιστροφή.
Ίων Δραγούμης: «Να πάρουμε την Πόλη»
Είναι χαρακτηριστικό ότι λίγα μόλις χρόνια μετά την απελευθέρωση και την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο πραγματικός Εθνάρχης του Γένους μας, ομιλεί για την Κωνσταντινούπολη. Και ήταν στις 10 το πρωί της 8ης Οκτωβρίου του 1838 όταν μιλώντας στην Πνύκα στους μαθητές ο μεγάλος πολέμαρχος έλεγε τα λόγια:
“Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε μεγάλη ομόνοια και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι. Ο ένας επήγεν εις τον πόλεμο, ο αδελφός του έφερνε ξύλα, η γυναίκα του εζύμωνε, το παιδί του εκουβαλούσε ψωμί και μπαρουτόβολα εις το στρατόπεδον και εάν αυτή η ομόνοια εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία, και ίσως εφθάναμε και έως την Κωνσταντινούπολη.”
Λίγα χρόνια αργότερα ο Ιωάννης Κωλέττης ομιλεί μέσα στο κοινοβούλιο για την Μεγάλη Ιδέα και ορίζει με τα λόγια του αυτά μια πολιτική, η οποία πήρε σάρκα και οστά με το αγωνιζόμενο Έθνος μας να φτάνει στο έπος των Βαλκανικών Πολέμων και να ελευθερώνει Ήπειρο, Μακεδονία και Δυτική Θράκη και στα 1919 να αποβιβάζεται Ελληνικός Στρατός στην Σμύρνη. Αξίζει στο σημείο αυτό να τονίσουμε πως το όνειρο της Πόλης είναι κάτι πέρα από ένα συγκεκριμένο στρατηγικό στόχο, είναι ένα σύμβολο και γράφει γι’ αυτό ένας μεγάλος Έλληνας που έπεσε νεκρός από τις σφαίρες των περίφημων δημοκρατικών ταγμάτων, ο Ίων Δραγούμης, που τονίζει ότι η Πόλη δεν είναι τόσο ένα όνειρο, όσο μια θέληση για δύναμη και γράφει:
«Είναι σκληρή η ιδέα πως χάνεται η Πόλη, αλλά δεν με ταράζουν βυζαντινά όνειρα τόσο, όσο η γνώση πως, είτε έχουμε είτε δεν έχουμε την Πόλη, είμαστε μέτριοι, ψόφιοι, κακομοιριασμένοι, κοιμισμένοι και μέτριοι, μέτριοι. Οι λέξεις: «Να πάρουμε την Πόλη» είναι σύμβολο, που δεν σημαίνει «Να ξαναφτιάσουμε την βυζαντινή αυτοκρατορία», αλλά «Να είμαστε δυνατοί».
Η Μεγάλη Ιδέα λοιπόν, ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μία στόχευση εθνική, ήταν και είναι αυτή η ίδια η θέληση για ζωή και δύναμη ενός ολόκληρου Γένους.
