Ο Μεταξάς ήθελε την ουδετερότητα, αλλά την δύναμη (ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ) την είχε ο Βασιλεύς Γεώργιος , ο οποίος ήταν απροκάλυπτα Αγγλόφιλος. Τελευταία εγγραφή στο ημερολόγιό του Μεταξά στις 18 Ιανουαρίου 1941, με την οποία αρνείται την απόβαση Αγγλικών δυνάμεων στην Ελλάδα. Λίγες ημέρες μετά πεθαίνει… Πεθαίνει ή δολοφονείται; Μέχρι τότε, όμως, είχαν γίνει πολλά:
Η Ελλάδα δεν προέβαλε αντίσταση στις παραβιάσεις των χωρικών της υδάτων από τους Βρετανούς, αλλά εντάχθηκε στον στενό πυρήνα των χωρών που συμμετείχαν ενεργά στους συμμαχικούς στρατιωτικούς σχεδιασμούς, διατηρώντας κατ’ επίφαση την ουδετερότητά της. Χαρακτηριστική είναι η σχετική έκθεση του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών:
«Η Ελληνική Κυβέρνηση εφαρμόζει μια πολιτική ουδετερότητας, η οποία επίσημα είναι εξαιρετικά αυστηρή, μυστικά όμως είναι προσανατολισμένη προς την κατεύθυνση μιας ενδεχόμενης γαλλο-αγγλικής συνεργασίας.»
Οι παραβιάσεις της ουδετερότητας από την κυβέρνηση Μεταξά περιλάμβαναν τόσο την ανοχή απέναντι στις βρετανικές ενέργειες όσο και άμεσες πράξεις συνδρομής. Μια τέτοια πολιτική οδήγησε αναπόφευκτα τη χώρα στη σύρραξη, παρότι είχαν προηγηθεί σαφείς προειδοποιήσεις από τη Γερμανία και την Ιταλία για τις συνέπειες αυτών των ενεργειών.
Ενδεικτικά, οι παραβιάσεις της ελληνικής κυβέρνησης ομαδοποιούνται στις εξής περιπτώσεις:
- Διέλευση Πολεμικού Υλικού: Μυστική άδεια διέλευσης γαλλικών αεροπλάνων μέσω ελληνικού εδάφους με προορισμό την Πολωνία (Σεπτέμβριος 1939).
- Διαφυγή Πολωνών Στρατιωτικών: Διευκόλυνση της μεταφοράς χιλιάδων Πολωνών στρατευσίμων και αεροπόρων (άνω των 1.500 ατόμων τον Οκτώβριο–Νοέμβριο 1939) μέσω Ελλάδας προς τη Μασσαλία.
- Εκμίσθωση Εμπορικού Στόλου: Παραχώρηση σημαντικού μέρους του ελληνικού εμπορικού στόλου στην υπηρεσία της Βρετανίας, παρά τις επανειλημμένες γερμανικές διαμαρτυρίες.
- Συνεργασία Επιτελείων: Αποστολή του Συνταγματάρχη Δόβα στην Άγκυρα (Σεπτέμβριος 1939) για επαφές με τον Γάλλο Στρατηγό Weygand σχετικά με ενδεχόμενη συμμαχική απόβαση στη Θεσσαλονίκη.
- Δηλώσεις Πολίτη και Μαυρουδή: Τον Σεπτέμβριο του 1939, ο πρεσβευτής Πολίτης στο Παρίσι φέρεται να δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν θα ανανέωνε το σύμφωνο με την Ιταλία αν αυτό εμπόδιζε τη δημιουργία ανατολικού μετώπου. Παράλληλα, ο υφυπουργός Μαυρουδής φέρεται να διαβεβαίωσε τον Γάλλο πρεσβευτή ότι η Ελλάδα δεν θα εμπόδιζε, αλλά θα υποστήριζε συμμαχική απόβαση στη Θεσσαλονίκη.
- Αποστολή του Συνταγματάρχη Mariot: Τον Δεκέμβριο του 1939, μετά από αίτημα του ελληνικού επιτελείου (Στρατηγός Παπάγος), ο Γάλλος συνταγματάρχης Mariot επισκέφθηκε την Ελλάδα για τη διερεύνηση όρων στρατιωτικής συνεργασίας και τη χρήση των λιμένων της Βόρειας Ελλάδας (όπως της Καβάλας).
- Διαβεβαίωση Gamelin (Ιανουάριος 1940): Καταγράφεται σημείωμα του Γάλλου αρχιστράτηγου Gamelin ότι ο αρχηγός του ελληνικού επιτελείου δήλωσε έτοιμος να εγγυηθεί τη συμμαχική απόβαση στη Θεσσαλονίκη, υπό την προϋπόθεση επαρκούς αεροπορικής κάλυψης. ( Σημ. ΧΑ: Το αρχείο του Gamelin έπεσε στα χέρια των Γερμανών όταν κατέλαβαν την Γαλλία.)
- Προετοιμασία Αεροδρομίων: Επιθεώρηση αεροδρομίων στη Βόρεια Ελλάδα από Γάλλους αξιωματικούς της αεροπορίας για μελλοντική συμμαχική χρήση
- Ναυτικές Διευκολύνσεις & Κατασκοπεία: Παροχή καταφυγίου και ανεφοδιασμού σε βρετανικά πολεμικά πλοία σε ελληνικά χωρικά ύδατα, καθώς και χρήση του ελληνικού εδάφους ως κέντρου των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
