Η ηρωική ηθική, αντιστρατευόμενη εις τον ορθολογισμό, ο οποίος εξελίσσεται περισσότερον εις την εποχή μας εις “δεσποτικήν αιτιοκρατία”, είναι φυσικό να μην ελέγχεται απ’ την λογικήν, ενίοτε όμως και από την ψυχήν. Ας μη φαντάζει αυτό οξύμωρον, διότι εις τας ψυχικάς – με την νεωτέρα τάσιν – εκδηλώσεις καταμετρούνται και τα ορμέμφυτα, τα ένστικτα. Μπορούν αυτά να περιλαμβάνουν την δίψα, την πείνα, την γεννετήσιον ορμήν, την κτητικότητα, την αυτοπροβολήν, το παίγνιον και άλλα πολλά.
Η ηρωική ηθική όμως αντιστρατεύεται και εις αυτά, δι’ αυτό και ο λόγος να εντάξωμεν αυτήν ουχί εις την παρεξηγημένην έννοιαν της ψυχής, αλλά εις τον ΘΥΜΟΝ. Ο προ-ομηρικός, αρχαϊκός αυτός θυμός συντροφεύει τον βίον ενός ανθρώπου από την γέννησιν έως τον θάνατό του, ενώ δια τους αρχαίους πάντοτε η εμφάνισις της ψυχής ακολουθεί την απώλειαν της ζωής του. Η ψυχή μεταφέρεται υπό του ψυχοπομπού Ερμού εις τον Άδην, όπως και από την Φούλγκια των Ρωμαίων. Η άλογος όμως εκδήλωσις μιας ηρωικής ηθικής, της ηθικής της βουλήσεως, η οποία ως ανωτέρω ανεφέρθη ενίοτε μάχεται τόσο την λογικήν της ασφαλείας και της ανέσεως, όσο και την ψυχήν των ενστίκτων της επιβιώσεως, είναι ο θυμός, ο οποίος ειδικά εις τους πρώιμους κλασσικούς χρόνους είχεν ανθρωποποιηθεί και εκαλείτο δαίμων. (Εκ του δαίω= διανέμω, η εσώτερος ασυνείδητος διανομή).
Ο Θέογνις θρηνεί διότι ο δαίμων προσκολλάται εις τον άνθρωπον και προκαθορίζει την ζωήν του. Ο Πλάτων εξελίσσει αυτόν εις πνεύμα-οδηγό. Η αμόλυντος αρχαία σκέψις εκ της συγχρόνου πνευματικής διανοητικής διαστροφής, αναγνωρίζει εις τον ασυνείδητον θυμόν την δυνατότητα δράσεως εις έναν μεγάλον χώρον κινήσεων.
Αντιθέτως σήμερα το ασυνείδητον είναι στερημένον και ευνουχισμένον. Η λέξις ευδαίμων προηγείται πολύ χρονικώς εκ των λέξεων δυσ-δαίμων ή κακο-δαίμων. Δι’ αυτό και η απελευθέρωσις του δαίμονος αυτού συνεδέθη με την παράλογον μεν διάθεσιν προς υψιπετήν καλλιτεχνική δημιουργίαν, με την εξίσου παράλογον δε αυταπάρνησιν και έκλαμψιν ηρωισμού. Ο Έβολα χαρακτηρίζει την απελευθέρωσιν αυτήν – του Ντόπιο – ως ανωτέρα έκφρασιν της Αρίας εξελίξεως, παρακάμπτοντας την νοοτροπία περί εξελίξεως διά του πνευματικού μόνον τομέως και του διαλογισμού ή εσωτερισμού, πιστός εις την Αριανική ενδελέχεια του πολεμιστού-προτύπου.
Κορύφωσις της πολεμικής απελευθερώσεως του δαίμονος συμβαίνει κατά την Εβολιανή μετάβασιν απ’ τόν μικρόν ιερόν πόλεμον της μάχης εις τον μεγάλον ιερόν πόλεμον του πνεύματος, εις μίαν πίστην περί πολέμου μίμησιν του λόγου του Ηρακλείτου.
